Editie 28, Februari 2016 | Angst als raadgever

Nee, we maken geen rationele keuzes

Angst is een slechte raadgever, zegt men. Dat klopt natuurlijk niet altijd: iemand die echt nergens bang voor is, zal niet de allerhoogste levensverwachting hebben. Dat laatste is vrij uitzonderlijk (maar wel een bestaande ziekte). Angststoornissen, waarbij mensen juist overdreven bang zijn, komen daarentegen vaak voor in Nederland. Afhankelijk van hoe je het meet kom je uit op tussen de 100.000 of 1.000.000 mensen die hier last van hebben.

Angst, en deels ook overdreven angst, zit dus bij de mens ingebakken. En we zijn er inmiddels ook wel achter dat modellen die de mens als volledig rationeel handelende homo economicus beschouwen, toch best wel ver afstaan van de werkelijkheid. Emoties en angst maken deel uit van ons keuzeproces. Angst is dus een raadgever, en of zij een goede of een slechte raadgever is valt te bezien. In ieder geval kunnen door angst geleidde keuzes grote gevolgen hebben. Een vliegmaatschappij (Malaysia Airlines) komt in grote problemen omdat mensen bang zijn om na twee vliegrampen een Malaysian-ticket te boeken, of er worden strengere wetten aangenomen en vrijheden ingeperkt als reactie op de toenemende angst voor terroristische aanslagen. Rationeel is dit lang niet altijd.

Hierover gaat deze editie van versvak. Met onder meer onderzoek over de vraag hoe angst voor aanslagen de situatie in het Midden-Oosten mede bepaald en hoe angst onze ideeën over immigratie beïnvloedt.

Veel leesplezier!

Damian