Cultuur-Anoniem’ solliciteren in een land met 200 nationaliteiten, kinderachtig?

Auteur: Jopi Versleijen, MSc.

PPJopi Versleijen is Cultuurpsycholoog en oprichter van Stichting Participatie Perspectief voor Vluchtelingen en Migranten

Waar lopen migranten die geen baan hebben tegenaan op de Nederlandse arbeidsmarkt? En hoe kan dit probleem getackeld worden? ‘Anoniem solliciteren’ is een mogelijke oplossing. Maar is dat niet heel erg kinderachtig voor een land met ruim tweehonderd nationaliteiten?

Van alle Europese landen is het werkloosheidspercentage van migranten van buiten de EU het hoogst in Nederland[1]. Dat taalachterstand en lage scholing bij migranten meer voorkomt dan bij niet-migranten is natuurlijk niet raar. Wat wel vreemd is dat migranten die hoogopgeleid zijn en de taal beheersen, ook vaker werkeloos zijn.

De visie van onze premier: ‘Je moet je invechten’

Premier Rutte gaf dit jaar aan dat dit voornamelijk te wijten is aan arbeidsdiscriminatie. Ook gaf hij aan dat dit probleem niet is op te lossen. En de paradox is volgens hem dat de oplossing bij ‘Mohammed’ zelf ligt. Verder zegt hij dat nieuwkomers zich altijd hebben moeten aanpassen, en ze hebben altijd te maken gehad met vooroordelen en discriminatie. Het advies van Rutte is dat je je moet invechten op de arbeidsmarkt.

‘Je moet je invechten’? Gebeurt dat al niet automatisch wanneer je bij een culturele minderheidsgroep hoort? Een individu met een migrantenachtergrond probeert ook gewoon een opleiding te genieten en zijn/ haar leven te leiden. Daarnaast dient de Nederlandse taal eigen gemaakt te worden tot het niveau van welbespraaktheid. En daar bovenop dient deze persoon (helaas vaak dagelijks) maatschappelijke klappen te incasseren door alle vooroordelen, stereotypen en dus discriminatie. Hierdoor moet je jezelf mentaal weerbaarder maken en dan ook nog zonder dat het doorslaat in paranoia of teveel ‘wij-zij’ denken. Invechten, meneer Rutte, dat gebeurt dus al!

Handelen vanuit vooroordelen

Goed, we weten dat het een psychologisch mechanisme is om te discrimineren, te stereotyperen en vooroordelen te hebben. Het is tot op zeker hoogte ook nodig, om informatie van buitenaf te ordenen en categoriseren, maar ernaar handelen is een ander verhaal.

Een vooroordeel is een mening die niet is gebaseerd op feiten. De functie van een vooroordeel is dat het de grote informatiestroom die we binnenkrijgen ordent. Veel informatie wordt dan aan een kenmerk gekoppeld. Het gaat vaak over één kenmerk van een bepaald stereotype. Een stereotype is een overdreven beeld van iemand of een groep mensen. Vooroordelen hebben daardoor het positieve effect dat we informatie goed kunnen ordenen via stereotypering. Een negatief effect van een vooroordeel is wanneer (groepen) mensen hierdoor worden achtergesteld. In dat geval spreekt men van discriminatie.

Een overduidelijk voorbeeld van handelen n.a.v. vooroordelen speelde zich onlangs af in een metro in Londen[2]. Een jongeman nam plaats naast een jonge vrouw met een hoofddoek. Een andere man stapte de metro binnen en hield de jonge vrouw mede verantwoordelijk voor de aanslagen in Parijs. Hij vernederde haar door haar uit te schelden en dreigend dicht bij haar te staan. De jongeman kwam tussen beiden en kwam op voor de jonge vrouw.

Arbeidsdiscriminatie een gênante vertoning

Uiteraard is dit voorbeeld wellicht wat extreem. Maar het is een voorbeeld van handelen n.a.v. een activerende vooroordelen. In dit geval over dat de jonge vrouw, op basis van het dragen van een  hoofddoek, tot de moslimgemeenschap wordt gerekend en dat die gemeenschap ook verantwoordelijk zou zijn voor de bomaanslagen in Parijs.

Toch, als ik lees dat veel hoogopgeleide en welbespraakte migranten door discriminatie niet deel nemen aan de arbeidsmarkt, vind ik dat eigenlijk net zo pijnlijk en gênant als het hierboven genoemde voorbeeld.

Dan maar anoniem solliciteren?

Waar migranten tegenaan lopen die voldoen aan het gevraagde profiel van een vacature dat zijn wederom anoniem solliciteren vooroordelen. En dan met name de handeling die volgt op het vooroordeel over migranten. Om dan maar als oplossing aan te dragen dat er anoniem gesolliciteerd moet worden in plaats van een beroep te doen op een volwassen persoon die heus in staat is die vooroordelen te herkennen gaat wellicht wat ver. Je mag van volwassenen toch wel verwachten dat zij bewust met de eigen gedachten kunnen omgaan? En juist de mensen die werven en selecteren, zij zouden daarin getraind moeten zijn. Zij selecteren immers op inhoud en kwaliteit, toch?

info@participatie-perspectief.nl
www.participatie-perspectief.nl

[1] Eurostat – OESO (2015)
[2] Ashley Powys (Facebook, 19 – 11 – 2015)

Afbeelding afkomstig van www.maroc.nl

Copyright 2015, all rights reserved | Gepubliceerd op: 08-12-2015