Editorial Democratie

Editie 34 | September 2016

Wat betekent Democratie nu nog?

Wanneer je in de Dikke van Dale op zoek gaat naar het woord democratie dan kom je bij de volgende definitie:

 de·mo·cra·tie (de; v; meervoud: democratieën) staat(svorm) die aan het hele volk invloed op de regering toekent

Een heldere, korte en schijnbaar eenduidige definiëring van een staatvorm die zich eigenlijk maar moeilijk in woorden uit laat drukken. Want wat betekent het ‘toekennen van invloed aan het hele volk’ nu eigenlijk? En wat als het volk, of een deel van het volk niet eens gebruik wilt maken van die aanspraak, hoe zorg je er dan voor dat je staat democratisch blijft. Spreken we hier van een burgerrecht of een burgerplicht wanneer het aankomt op het uitoefenen van invloed en hoe ver moet die invloed dan gaan?

Het is dan ook niet vreemd dat er zoveel verschillende interpretaties zijn van democratie en dat er altijd discussie is over hoe het beter moet of waar de democratie faalt. Niet lang geleden was daar in Nederland het referendum over het associatieverdrag met de Oekraïne. Een referendum zou per uitstek een gelegenheid moeten zijn waarbij het volk invloed kan uitoefenen op de regering. Ware het niet dat de beslissing rondom het associatieverdrag feitelijk al gemaakt was en dat er sprake was van een raadgevend referendum, waarbij tot op heden niet duidelijk is wat er nu gedaan zal worden met de ‘nee’, die hieruit voortkwam. Geen wonder dat ook nu de interpretatie van democratie een belangrijk discussiepunt werd.

Maar dit is slechts één van de vele facetten van democratie. Want hoe wordt iemand een democratisch persoon? Welke actoren (denk aan ouders, school, media, politiek) spelen hierbij een rol? En wat gebeurd er wanneer er mensen vertegenwoordigd dienen te worden die moeite hebben hun stem te laten horen, of dit simpelweg niet kunnen (denk aan verstandelijk gehandicapten, mensen met een psychische stoornis). Wie kan hen vertegenwoordigen? In deze editie van Versvak kaarten we deze vraagstukken aan en kijken we naar de betekenis van democratie in de huidige tijd.

Marijn van Klingeren, hoofdredacteur versvak.nl