Invoeren plaatjes op sigarettenpakjes? Doe dan ook een mediacampagne!

Auteur: Dr. Gera E. Nagelhout

Gera Nagelhout is post-doc onderzoeker bij de Universiteit Maastricht (onderzoeksschool CAPHRI) en werkt daarnaast één dag per week voor de Alliantie Nederland Rookvrij. Dit artikel is gebaseerd op een onderzoek dat zij uitvoerde tijdens een werkbezoek aan de University of South Carolina, Arnold School of Public Health.

gera_magonline_Plain packaging 1Hoe kom je erachter als nieuw overheidsbeleid wordt ingevoerd? Soms hoor je het misschien van een vriend of vriendin, maar andere keren raak je op de hoogte omdat de overheid hierover een mediacampagne voert. In 2014 voerde de Nederlandse overheid bijvoorbeeld campagne over de veranderingen in de zorg. En in februari 2015 startte de overheidscampagne over het rookverbod in alle horecagelegenheden. Sommige beleidswijzigingen worden echter bijna nooit vergezeld van een mediacampagne. De invoering van nieuwe waarschuwingen op sigarettenpakjes is daar een voorbeeld van. Logisch misschien, want hierover hoef je mensen niet per se te informeren. Ze zien het vanzelf. Toch kan het nuttig zijn om het bereik en mogelijk ook het effect van de maatregel te vergroten met een campagne.

Australië is één van de uitzonderingen op dit gebied. Daar combineerden ze de invoering van nieuwe waarschuwingen op sigarettenpakjes wel met een mediacampagne. Samen met onderzoekers uit Australië en de Verenigde Staten heb ik onderzoek gedaan naar de invoering van nieuwe plaatjes op sigarettenpakjes en een mediacampagne in Australië in 2012. In die periode werd ook het nieuwe ‘plain packaging’ beleid ingevoerd. Dit houdt in dat pakjes sigaretten allemaal dezelfde bruinige kleur kregen, er geen merkontwerpen meer op mochten staan, en de merknamen allemaal in hetzelfde lettertype en dezelfde grootte op de pakjes kwamen. Van de bruinige kleur is echter weinig te zien. De nieuwe plaatjes moesten namelijk ook groter op het pakje komen dan voorheen. Tegenwoordig bestaat 75% van de voorkant van sigarettenpakjes in Australië en 90% van de achterkant uit een waarschuwing.

De campagne die in die periode in Australië werd gevoerd, maakte duidelijk dat hoewel rokers misschien proberen om de nieuwe waarschuwingen op de pakjes te verbergen, ze zich niet kunnen verbergen voor de gezondheidsschade van roken. In deze campagne kwamen dezelfde gezondheidseffecten naar voren die ook op de nieuwe plaatjes op sigarettenpakjes staan. Bijvoorbeeld het verhoogde risico op longkanker gera_magonline_Plain packaging 4en blindheid door roken. Hiermee werd geprobeerd om het bereik en het effect van de nieuwe waarschuwingen te vergroten. Elke televisiespot eindigde met het nummer van de telefonische hulplijn en een website waar mensen hulp kunnen krijgen bij het stoppen met roken.

In ons onderzoek zagen we dat de waarschuwingen op sigarettenpakjes vaker werden opgemerkt door rokers na de invoering van de nieuwe plaatjes. Ook werden de waarschuwingen vaker gelezen en werd er vaker gepraat over de waarschuwingen. Deze effecten waren sterker onder rokers die ook de mediacampagne hadden gezien. Het lijkt er dus op dat de campagne het bereik van de nieuwe waarschuwingen heeft vergroot. Of de campagne ook heeft geleid tot meer effecten van de waarschuwingen, hebben we niet onderzocht. Vaak wordt aangenomen dat dit wel zo is. Er wordt dan gezegd dat het tegelijk invoeren van verschillende beleidsmaatregelen en/of mediacampagnes kan leiden tot ‘synergy’. Dit is in de praktijk echter lastig aan te tonen.

In 2016 worden in heel Europa nieuwe waarschuwingen op sigarettenpakjes ingevoerd. Deze zullen minder groot zijn dan in Australië: 65% van de voorkant en 65% van de achterkant van de pakjes. Nederland krijgt dan voor het eerst angstaanjagende plaatjes op de pakjes. Ons onderzoek suggereert dat het goed zou zijn als de invoering van dit beleid gecombineerd wordt met mediacampagnes. Hierin hoeft niet alleen te worden herhaald wat voor effecten roken op je gezondheid heeft. De mediacampagnes zouden daarnaast ook in kunnen gaan op het belang van stoppen met roken en hoe je dit het beste aan kan pakken. Naast het afschrikken óók de helpende hand bieden. Op deze manier kunnen de nieuwe waarschuwingen en de mediacampagne elkaar aanvullen.

Bron:

Nagelhout, G. E., Osman, A., Yong, H.-H., Huang, L.-L., Borland, R., & Thrasher, J. F. (2015). Was the media campaign that supported Australia’s new pictorial cigarette warning labels and plain packaging policy associated with more attention to and talking about warning labels? Addictive Behaviors, 49, 64-67. [link]

 

All rights reserved | Copyright 2015 | gepubliceerd op: 12-06-2015