Bevooroordeeld, ik? Hoe onbewuste vooroordelen ons mediadieet bepalen

Auteur: Anne Kroon

Zoals beschreven in een onlangs verschenen blog op Versvak hebben sollicitanten met een niet-Westerse naam of uiterlijk een aanzienlijk grotere kans om afgewezen te worden. Dit komt omdat werkgevers vaak hun beslissingen onbewust baseren op stereotype overtuigingen. Discriminatie reikt echter verder dan de arbeidsmarkt. Zo kunnen vooroordelen bij leraren het schooladvies vertekenen, is de Nederlandse politie beschuldigd van etnisch profileren, en wordt de toon van het politieke debat dikwijls als stigmatiserend ervaren.

Impliciete vooroordelen en ons mediadieet

Impliciete vooroordelen spelen een belangrijke rol bij deze ongelijke behandeling. Dit zijn vooroordelen waarvan mensen zich veelal niet bewust zijn dat zij deze hebben. Diverse studies laten zien dat impliciete vooroordelen deels gevormd worden door stereotype afbeeldingen in de media. Denk bijvoorbeeld aan nieuwsartikelen waarin personen met een niet-westerse achtergrond in verband worden gebracht met diefstal of vandalisme. Herhaaldelijke blootstelling aan dergelijke berichten kan ervoor zorgen dat nieuwsconsumenten – onbewust – personen met een niet-westerse achtergrond gaan associëren met crimineel gedrag.

Hoe impliciete vooroordelen mediakeuzes bepalen – zonder dat we het merken

Recent onderzoek laat zien dat impliciete vooroordelen ook een belangrijke rol spelen bij het type nieuws dat wij consumeren. ­In onze informatiemaatschappij worden we dagelijks overspoeld door een veelvoud aan nieuwsberichten, social media posts en videos. We maken voortdurend keuzes over wat we willen lezen of kijken, en wat we links laten liggen.

Impliciete overtuigingen helpen ons dergelijke keuzes te maken en we stemmen ons mediadieet vervolgens af op deze impliciete overtuigingen. Zo ontwijken mensen met een impliciete negatieve houding ten opzichte van de EU nieuws over de EU en zijn mensen met negatieve impliciete vooroordelen eerder geneigd om stereotype nieuwscontent te consumeren.

Dit betekent dat impliciete vooroordelen leiden tot blootstelling aan mediaberichten die bevestigen wat we (onbewust) al dachten over mensen van niet-westerse afkomst. Dus, we gaan informatie uit de weg die onze impliciete vooroordelen ontkrachten. Dit patroon van blootstelling aan media-inhoud waarin onze stereotype overtuigingen worden bevestigd, zorgt ervoor dat onze impliciete vooroordelen alleen maar sterker worden. Dit alles gebeurt zonder dat we het ons realiseren.

Bewustwording en reflectie

Bewustwording van de rol die impliciete stereotypen vervullen bij de mediakeuzes die wij dagelijks maken, kan helpen om de negatieve spiraal te doorbreken. Door kritisch te reflecteren op de media-inhoud waaraan we onszelf dagelijks blootstellen, kunnen we een actieve rol vervullen in het bestrijden van onze impliciete vooroordelen. Deze conclusie wordt gedeeld door Sociale Zaken. Als we ons bewust zijn van onze impliciete vooroordelen, zullen we ook minder vaak discrimineren, en bewustwording van hoe impliciete vooroordelen doorwerken in de dagelijkse mediakeuzes die wij maken, is daarmee een eerste belangrijke stap in het verminderen van discriminatie.

—–

Benieuwd naar je eigen impliciete vooroordelen? Doe hier de test: https://implicit.harvard.edu/implicit/netherlands/selectatest.jsp