Gepersonaliseerd nieuws, zitten we daar wel op te wachten?

Auteur: Dr. Damian Trilling

Interesses verschillen – nieuws dat ik relevant vind hoef jij niet interessant te vinden. Geweldig dat het technisch gezien mogelijk is om ervoor te zorgen dat iedereen het nieuws voorgeschoteld krijgt dat voor haar of hem écht ertoe doet. Nooit meer krantenpagina’s en journaals vol met irrelevante informatie, alleen maar lezen en zien wat je echt wilt weten. Gepersonaliseerd nieuws: wat een tijdsbesparing!

Maar zo simpel is het niet. De kans is namelijk groot dat we het – ondanks onze individuele interesses – bij het koffiezetapparaat op kantoor toch over dezelfde onderwerpen hebben: Hoe Oranje van Spanje heeft gewonnen, dat er uiteindelijk een college is gevormd in Amsterdam, de situatie in Oekraïne.

Het matige succes van gepersonaliseerd nieuws is een mooi voorbeeld van het verschil tussen grote verwachtingen van nieuwe technologieën en wat mensen er uiteindelijk van maken. In een 1995 verschenen boek voorspelde Nicholas Negroponte dat een “Daily Me”, een gepersonaliseerd nieuwsoverzicht, de krant op korte termijn zou vervangen. Zoals we inmiddels weten is dit maar in zeer beperkte mate gebeurt. Toen ik in december 2009 2081 Nederlanders naar hun nieuwsgebruik vroeg, gaven maar 275 aan Google Nieuws (op dat moment de grote hype op het gebied van gepersonaliseerd nieuws) één keer per week of vaker te gebruiken. Maar veel opvallender is dat minder dan één derde hiervan (slechts 81 respondenten), aangaf dat zij Google Nieuws dusdanig hadden aangepast, dat de getoonde berichten aan hun behoeften en voorkeuren voldeden. Dit is extreem makkelijk: Je hoeft alleen maar met één klik te laten weten dat je berichten over een bepaald onderwerp niet langer wilt zien. Toch blijken mensen de moeite niet te willen nemen, of, wat me waarschijnlijker lijkt, helemaal niet te zitten wachten op een nieuwsoverzicht dat zich beperkt tot hun hoofdinteresses. Dit is ook in lijn met het feit dat een nieuwssite als nu.nl, dat zich juist op niet-gepersonaliseerd mainstream nieuws richt, de meest populaire nieuwsbron op internet is.

Misschien is het handig om een onderscheid te maken tussen personalisatie op basis van persoonlijke voorkeuren en personalisatie op basis van algoritmes – tussen een nieuwsoverzicht op basis van voorkeuren die je zelf actief hebt aangegeven en tussen een nieuwsoverzicht op basis van sporen die je onbewust hebt achtergelaten, zoals informatie over welke stukken je eerder hebt gelezen. Eli Pariser betoogt in zijn boek dat we door personalisatie in een “Filter Bubble” leven, omdat nieuws dat volgens algoritmes niet relevant voor ons is, niet meer tot ons doordringt. Het bekendste voorbeeld is misschien het algoritme van Facebook, dat op basis van ons klik- en like-gedrag bepaalt welk nieuws wel of niet in onze newsfeed verschijnt.

Dit onderscheid wordt ook gemaakt in een recent experiment van Michael Beam. Hij liet sommige proefpersonen kiezen uit nieuwsberichten die door een algoritme, gebaseerd op de politieke voorkeuren van de proefpersonen, werden geselecteerd. Anderen mochten zelf aangeven welke bronnen hun voorkeur hadden. Uit zijn experiment bleek dat mensen die zelf invloed hadden op het algoritme helemaal niet zo selectief bleken te zijn: Ze lazen veel meer artikelen die niet met hun mening overeenkwamen dan zij die dat niet mochten doen. Met andere woorden: Eigenlijk willen we helemaal niet dat een algoritme alles wegfiltert waarmee we het misschien niet eens zijn.

Misschien zijn we hiervoor gewoon te nieuwsgierig. En te veel gezelschapsdier: we willen tenslotte wel kunnen meepraten bij het koffiezetapparaat.

——

referenties

  • Beam, M. A. (2013). Automating the news: How personalized news recommender system design choices impact news reception. Communication Research. doi:10.1177/0093650213497979
  • Negroponte, N. (1995). Being digital. New York, NY: Knopf.
  • Pariser, E. (2011). The Filter Bubble: What the Internet is Hiding from You. New York, NY: Penguin.
  • Trilling, D. (2013). Following the news: Patterns of online and offline news consumption. Proefschrift, Universiteit van Amsterdam

Damian Trilling doceert en doet onderzoek naar het gebruik van allerlei soorten nieuwsmedia aan de Universiteit van Amsterdam. Daarnaast is hij één van de redacteuren van versvak.nl