Mediamultitasken: Hoe houd je pubers bij de les?
Door: Drs. Claudia Dimitriadis

Claudia Dimitriadis studeerde Jeugd & Media aan de Universiteit van Amsterdam. Sinds 1 april is zij communicatieadviseur bij Podium. Een communicatieadviesbureau in Utrecht dat zich richt op educatieve communicatie, beleveniscommunicatie, project- en beleidscommunicatie én communicatie op locatie.

Elke tijd kent zijn angsten als het aankomt op jeugd en media. Ooit waren het de oude Grieken onder wie de angst regeerde dat het geschreven woord tot geheugenverlies zou leiden. Vandaag is het maar wat spannend wat er van onze smartscherm starende pubers terechtkomt. Tablets en smartphones zijn 24 uur per dag op of om ons heen. Sommige volwassenen ondervinden heuse ‘notificatiestress’. Maar hoe zit dat met pubers? Die in de bloei van hun sociale leven staan en waar beeldvorming en identiteitsontwikkeling ten opzichte van anderen allerbelangrijkst is. Zo is het not done om ook maar iets te missen wat hun vrienden (in groepsapps) melden. Emoties en hormonen gieren, doen wat niet mag is aantrekkelijk, grenzen worden verlegd en er wordt geëxperimenteerd. Welkom in de wondere wereld van een puber. Een semi-jongvolwassene die vooral plezier wil hebben op dit moment, het enige moment wat telt. Nu. Later is voor ouwe knarren. Voor ouders, voor docenten. Voor mensen die denken dat het om een toekomst moet gaan.

Multitasking tijdens schoolactiviteiten

Het feit dat media in de huidige maatschappij alom vertegenwoordigd zijn, leidt tot nieuwe uitdagingen in de schoolomgeving: Hoe houd je pubers bij de les? Mijn onderzoek richt zich op de mogelijke voorspellers voor mediamultitasking (zie vorige blog) tijdens schoolactiviteiten. Zoals aandacht en motivatie voor schoolactiviteiten, maar ook de leeftijd van de adolescent zelf. Daarnaast heb ik gekeken naar de invloed vanuit de sociale omgeving: ouders, docenten en vrienden (inclusief fomo, fear of missing out: de angst om iets missen van bijvoorbeeld een vriendengroepsapp).

4755499Ik heb een online survey afgenomen onder 311 leerlingen van een middelbare school in Venlo. Zij waren tussen 12-17 jaar oud (gemiddeld 13,9 jaar) en deden vmbo tot en met vwo. Van 17 april 2015 tot 11 mei 2015 konden de leerlingen de online vragenlijst invullen met bijvoorbeeld een tablet of smartphone. Het invullen van de vragenlijst kostte gemiddeld elf minuten. Voorafgaand aan het onderzoek is, zoals verplicht bij al het onderzoek met minderjarigen, een toestemmingsformulier naar de ouders verzonden. De ouders konden bezwaar maken als ze niet wilden dat hun kroost aan het onderzoek deelnam, wat overigens niet is voorgekomen.

Bellen tijdens de les komt niet voor – wat wel?

Uit mijn onderzoek blijkt dat mediamultitasking tijdens de les meestal bestaat uit muziek luisteren, berichten lezen en/of versturen via de telefoon en andere dingen online doen, zoals websites en foto’s checken. Bellen wordt het minst vaak gedaan tijdens de les. Mediamultitasking tijdens het maken/leren van huiswerk bestaat eveneens het meeste uit muziek luisteren, berichten lezen en/of versturen via de telefoon, maar ook uit het bezoeken van profielensites, zoals Facebook en Instragram (ondanks dat Facebook officieel niet is voor minderjarigen!). Het spelen van games wordt gemiddeld het minst vaak gedaan tijdens huiswerk. Meisjes mediamultitasken vaker dan jongens tijdens huiswerk. En vmbo’ers mediamultitasken vaker tijdens de les dan leerlingen van de hogere opleidingsniveaus. Verder is een van de belangrijkste conclusies dat mediabeperkingen die worden opgelegd door ouders en docenten de grootste voorspellers zijn om een leerling MINDER te laten mediamultitasken.

Praktische tips

Heb je zelf een kind of leerling die vierkante oogjes krijgt van smartphones of tablets tijdens schoolwerk? Dan heb ik drie praktische tips om ze ‘bij de les’ te houden.

  1. Maak kinderen mediawijs. Niet simpelweg verbieden maar bewust en weerbaar maken ten aanzien van hun mediagebruik. Bijvoorbeeld door met jongeren in gesprek te gaan over het gebruik van digitale media. Wat doen ze? Wat doet het met ze? Lopen ze ergens tegenaan als ze bijvoorbeeld sociale media gebruiken tijdens schoolactiviteiten? Met het creëren van mediawijsheid kunnen kinderen leren hoe ze met de toename van mediaprikkels kunnen omgaan tijdens schoolactiviteiten.
  2. Leer pubers begrijpen hoe hun hersenen werken als het aankomt op mediamultitasking tijdens schoolactiviteiten. Het gelijktijdig uitvoeren van verschillende taken kan ervoor zorgen dat ze zich slechter kunnen concentreren en minder goed informatie kunnen verwerken. Bovendien zorgt mediamultitasking ervoor dat pubers meer tijd kwijt zijn aan hun huiswerk.
  3. Ouders en docenten kunnen pubers helpen hun tijd goed in te delen en te plannen. Hoe volwassen ze weleens lijken, pubers zijn het nog niet. Puberhersens vinden het lastig om vooruit te plannen en denken vooral wel aan plezier op de korte termijn. Iets waar sociale media flink op inspelen. Altijd en overal berichtjes versturen en ontvangen voelt als een soort continue beloning. Ouders kunnen bijvoorbeeld afspraken maken over het inleveren van een telefoon tijdens het maken van huiswerk. Of korte app pauzes inlassen na elke 45 minuten gefocust studeren.

Meer weten over mijn onderzoek? Stuur een e-mail naar claudia.dimitriadis@hotmail.nl

Copyright 2016, all rights reserved | Gepubliceerd op: 20-04-2016