Negative campaigning, de Amerikaanse verkiezingen

Door: Dr. Marijn van Klingeren

Marijn van Klingeren is Universitair Docent Politicologie aan de Radboud Universiteit Nijmegen. Zij doet met name onderzoek naar de invloed van media op houdingen ten opzichte van immigratie.

De voorverkiezingen in de Verenigde staten zijn in volle gang. Het meerendeel van de staten heeft gestemd en de race lijkt te zijn gelopen. Clinton wordt de presidentskandidaat voor de Democraten en Trump voor de Republikeinen. Dat betekent dat de strijd kan gaan veranderen. Partijleden strijden steeds minder tegen elkaar, ze kunnen zich nu langzaam maar zeker op de andere partijkandidaat richten. Met alle gevolgen van dien.

Een kat in het nauw maakt rare sprongen

Al eerder zagen we hoe het spel veranderde. Hoe dichter we bij de voorlopige eindstreep komen (de nominatie), hoe minder de inhoud ertoe lijkt te doen. Daar waar het Democratisch debat in maart van dit jaar nog voornamelijk inhoudelijke argumenten betrof – de twee kandidaten spraken vol passie over het Noord-Amerikaanse Vrijhandels Overeenkomst (NAFTA), de auto-bailout, en de wetgeving over het bezit van vuurwapens— is dat een luttele maand later wel anders. Er worden lijken uit de kast getrokken en er wordt op de man gespeeld.

Bij het GOP debat in maart onder de Republikeinen zagen we dat ook. Vrijwel niets staat Trump’s nominatie nog in de weg en dat lijkt te suggereren dat inhoud er weinig meer toe doet. Het moddergooien is hier dan ook al eerder begonnen. Men heeft het over de grootte van handen en geslachtsdelen, spelfouten en leugens, de matige reactie van Trump tegenover de leider van de Ku Klux Klan, het falen van oud genomineerde Mitt Romney, maar beleidsplannen worden met weinig subtiliteit van tafel geschoven of slechts oppervlakkig besproken. En dat is er in de loop der tijd niet minder op geworden.

Trump staat momenteel bekend als de grootste herrieschopper. Hij is populair bij zijn achterban, maar wordt door veel mensen niet serieus genomen. Wellicht onterecht? Trump staat sowieso niet bekend om zijn inhoudelijke standpunten en diepgang. Stellingen als “Ik ben slim […] ik ben erg hoog opgeleid, ik ken woorden, ik heb de beste woorden” zijn hem niet vreemd. En ook tijdens het GOP debat was er geen gebrek aan inhoudsloze woorden zelfs wanneer hij beleidsplannen bespreekt. Want ook dan gaat hij niet verder dan “Het departement milieubescherming, daar willen we vanaf. We zullen nog een ieniemienie beetjes overhouden, maar een groot deel gaat eruit”. Toch komt hij er mee weg, want Trump is stellig en bold en hij straalt succes uit. Door zijn krachtige retoriek lijkt hij zijn achterban om zijn korte vingertjes te hebben gewonden. Ook de aanvallen van zijn concurrenten over zijn leugens lijken van hem af te glijden. Bovendien laat hij geen kans liggen om zijn tegenstanders te beledigen, nieuwe roddels over te verspreiden, te kleineren of op fouten te betrappen. Maar hoe lang nog komt hij hiermee weg?

Negative campaigning, werkt dat nu echt?

downloadThe game is on, en Trump en Clinton richten zich nu ook steeds vaker tot elkaar. Maar wat is nu de logica van deze naargeestige manier van campagne voeren. In Nederland zien we het minder dan in Amerika, maar ook hier spelen politici het vaker dan voorheen op de man. Het lastige is dat we in Nederland een meerpartijenstelsel hebben waardoor politici hun aandacht moeten verdelen over meerdere kandidaten. Dat is in Amerika wel anders. Maar de gedachtegang is hetzelfde en vrij simpel. Politici denken dat zij, door anderen omlaag te halen er zelf beter uitkomen. Een logische en menselijke beredenering, maar toch ook een denkfout. Negatieve campagnevoering is uitvoerig onderzocht en heeft, zo blijkt, een (beperkt) negatief effect op opkomst en politieke effectiviteit. Bovendien verhoogt het politiek cynisme. Daarnaast kan negatieve campagnevoering een boomerang effect hebben. Wanneer stemmers de campagne van een kandidaat als negatief zien, dan zullen ze die negativiteit projecteren op de kandidaat zelf en zijn ze minder geneigd om op deze kandidaat te stemmen. Het kan dus een tegenovergesteld effect hebben dan wat politici proberen te bewerkstelligen.

De vraag is dan ook, hoe ver kan iemand gaan? Zal Trump’s geloofwaardigheid ook dalen onder zijn achterban wanneer zijn campagne als louter negatief en gebrekkig inhoudelijk wordt bestempeld. Dat alles wordt pas duidelijk wanneer hij echt tegenover de Democratische kandidaat staat, ik kijk nu al uit naar de rest van de campagne.

 

Copyright 2016, all rights reserved | gepubliceerd op 13-05-2016