De definitie van integratie heroverwogen: Het leiden van simultane levens

Auteur: Özge Bilgili, MSc.

Özge Bilgili, Universiteit van Maastricht. Het onderzoek van Özge is onderdeel van het Migration and Development: A World in Motion project (Migratie en Ontwikkeling: Een Wereld in Beweging, red.) dat gefinancierd wordt door het Ministerie van Buitenlandse Zaken in Nederland en uitgevoerd door Maastricht Graduate School of Governance (MGSoG). Momenteel is Özge postdoctoraal onderzoeker bij MGSoG and UNU-Merit, en is ze gastonderzoeker bij het Barcelona Centre for International Affairs (CIDOB). Hier werkt ze voor het Integration Policies: Who benefits? (MIPEX 2015) project, waarvoor ze de impact van integratiebeleid en programma’s voor migranten evalueert in 16 EU en non-EU landen.

De definitie van integratie heroverwogen

 “Wie langdurig in Nederland komt wonen moet inburgeren. Met andere woorden: nieuwkomers moeten de taal leren spreken en de Nederlandse samenleving leren kennen.” Dit is de eerste zin op de Inburgering en integratie website van de Rijksoverheid. Op het eerste gezicht zijn er geen grote problemen met deze uitspraak.

Screen Shot 2014-06-11 at 21.04.18

Men kan zich echter afvragen wat integratie eigenlijk betekent. In een context waar anti-immigratie sentiment groeit en migranten worden beschuldigd van het feit dat ze zich niet aanpassen aan de Nederlandse samenleving omdat ze sterke banden behouden met hun land van herkomst, is het belangrijk om naar de dagelijkse levens en ervaringen van migranten te kijken. De definitie van integratie mag eens grondig onder de loep genomen worden en wellicht moeten de ervaring van migranten eens meegenomen worden in ons begrip van het woord ‘integratie’.

Screen Shot 2014-06-11 at 21.04.30

Wat is integratie?

Deze heroverweging van het concept ‘integratie’ betekent niet dat we het belang van het spreken van de Nederlandse taal, de interculturele dialoog en de inspanningen van migranten om deel te nemen aan het economische, sociaal-culturele en politieke domein in Nederland teniet doen. Het is echter ook van belang om rekening te houden met het feit dat het onderhouden van contacten met het thuisland onderdeel is van het leven van migranten in Nederland, en dat dit belangrijk is voor hun welzijn. Integratie is niet simpelweg volledige aanpassing (ofwel assimilatie; integratie gaat over het welzijn van migranten en het hebben van de mogelijkheden om je eigen leven vorm te geven.

Transnationalisme en integratie

Met dit uitgangspunt in gedachten heb ik onderzoek gedaan naar de ervaringen van Afghanen, Burundezen, Ethiopiërs en Marokkanen in Nederland. Het doel van het project was om bij te dragen aan de lange traditie van het koppelen van beleid aan onderzoek in Nederland. Tijdens het onderzoek heb ik altijd in gedachten gehouden dat het onwaarschijnlijk is dat migranten een enkele context, een eenzijdige loyaliteit of een enkele culturele verbondenheid kennen. Dit project liet zien dat, in lijn met het concept van transnationalisme, een grote meerderheid van de migranten niet de intentie heeft om permanent terug te keren naar hun thuisland, maar toch vaak en intensief economische en socioculturele contacten heeft met het thuisland.

Het onderzoek toonde aan dat migranten sterke banden behouden met familie en vrienden in hun thuisland, door middel van Skype gesprekken, e-mails en andere sociale media, ook wanneer ze veel contact hebben met de Nederlandse samenleving. Dit betekent dat migranten beide contexten combineren, afhankelijk van hun behoeftes. Dit betekent ook dat een focus op het thuisland geen belemmering hoeft te zijn voor sociale integratie in Nederland.

Het is dan ook een misvatting dat de betrokkenheid van migranten met het thuisland een teken is van machteloosheid, armoede en gebrek aan integratie. Het huidige beeld geeft aan dat de migranten die actief zijn en goed presteren op de Nederlandse arbeidsmarkt juist meer betrokken zijn met hun thuisland. De voornaamste conclusie die daarom getrokken kan worden uit dit onderzoek is dat economische integratie en economische betrokkenheid met het thuisland hand in hand gaan, in plaats van elkaar uitsluiten.

Succesvolle integratie

De contacten die migranten hebben met hun thuisland zijn onderdeel van hun leven in Nederland, en het bestaan van migranten wordt gekarakteriseerd door zowel hun contacten in hun thuisland als hun contacten in Nederland. Wellicht is het tijd om te erkennen dat meer en meer mensen een leven leiden dat zich zowel ‘hier’ als ‘daar’ afspeelt, en dat integratie wel degelijk succesvol kan zijn wanneer voor beiden tijd en aandacht is.

 

Copyright 2014, All rights reserved | gepubliceerd: 13-06-2014