Invloed van burnout op de loopbaan
Auteur: Patricia van Echtelt
Patricia van Echtelt werkt bij het Sociaal en Cultureel Planbureau, sector Arbeid en Publieke Voorzieningen. Ze publiceerde dit onderzoek met Edith Josten en Jan Dirk Vlasblom in een themanummer van het Tijdschrift voor Arbeidsvraagstukken over burnout.

Burnout: een maatschappelijk probleem

Burnout – of het gevoel ‘opgebrand’ te zijn – wordt wel gezien als een serieus maatschappelijk probleem. Psychische klachten en burnout zijn veelvoorkomende oorzaken van ziekteverzuim en arbeidsongeschiktheid. Onderzoek naar burnout richt zich vooral op risicofactoren in het werk, zoals een hoge werkdruk of weinig sociale steun. Over wat het betekent voor de loopbaan van mensen is veel minder bekend. Inzicht hierin is wel van belang, mede met het oog op het beleidsdoel de arbeidsdeelname en duurzame inzetbaarheid van werknemers te  vergroten. We onderzoeken of burnout-klachten van invloed zijn op de keuzes die mensen maken in hun loopbaan. Het gaat dan om de vraag of zij vaker minder (willen) gaan werken, vaker van werkgever (willen) wisselen, en een grotere kans hebben op langdurige ziekte dan mensen die hier geen last van hebben.

Wat is burnout?

Extreme vermoeidheid, ook wel emotionele uitputting genoemd, wordt vaak beschouwd als de centrale component van burnout. Mensen die hier last van hebben antwoorden bevestigd op stellingen als ‘Ik voel me opgebrand door mijn werk’ en ‘ik voel me vermoeid als ik opsta en er weer een werkdag voor me ligt’.  Als we burnout op deze manier meten, ervaart ongeveer 12% van de werknemers burnout-klachten. Op basis van het Arbeidsaanbodpanel (een grootschalige enquête onder werknemers) is het mogelijk na te gaan of emotionele uitputting gevolgen heeft voor de arbeidsmarktpositie een aantal jaren later.

Mensen met burnout willen minder werken….

Het is waarschijnlijk dat mensen met burnout-klachten zich willen terugtrekken uit een werksituatie die veel stress veroorzaakt. Op deze manier proberen ze een betere balans te vinden tussen wat ze inbrengen en wat ze terugkrijgen. De meest uitgesproken vorm van terugtrekking is stoppen met werken of weggaan bij de organisatie. Ook minder uren gaan werken is een optie. De resultaten laten inderdaad zien dat mensen met burnout vaker minder uren willen werken. Zo wilde 26% van de werknemers met burnout hun arbeidsduur verminderen, tegen 9% zonder. Ook zocht deze groep vaker een andere baan: 20% tegen 8%.  Tot slot meldden mensen met burnout-klachten zich vaker ten minste twee weken aaneengesloten ziek dan andere werknemers.

…maar ze realiseren deze wens niet

Hoewel mensen met burnout vaker de wens hebben om minder te werken, realiseren ze dit niet vaker dan andere werknemers. Van de personen die minder willen werken en veel gevoelens van emotionele uitputting hebben, heeft 13% hun wens twee jaar later gerealiseerd. Bij de overige respondenten ligt dit percentage hoger, namelijk 22%. Nader onderzoek moet uitwijzen welke mechanismen ervoor zorgen dat juist deze groep zijn arbeidsduur niet aanpast aan zijn wensen. Mogelijk maakt juist een situatie waarin het werk veel van mensen vraagt het moeilijk minder te gaan werken. Ook zou uit verder onderzoek moeten blijken of een vermindering van de arbeidsduur en een verandering van werkgever inderdaad de arbeidsbelasting reduceren en daarmee een goede remedie zijn tegen emotionele uitputting.

Bron: Echtelt, P. van, Josten, E., Vlasblom, J.D. (2013). Effecten van emotionele uitputting op de loopbaan. Tijdschrift voor Arbeidsvraagstukken, 29 (3), 338-353.

 

Copyright 2014, all rights reserved | gepubliceerd op 15 maart 2014