Naleving rookverbod verbeterd
Auteurs: Drs. Annelies Kruize & Drs. Bert Bieleman
Intraval is een onafhankelijk bureau dat sociaal-wetenschappelijk onderzoek verricht. Het onderzoek is gericht op maatschappelijke vraagstukken die om een duidelijk antwoord vragen. Annelies Kruize is senior-onderzoeker bij Intraval. Bert Bieleman is oprichter en directeur van Intraval. Zij verricht(t)en diverse onderzoeken op het gebied van verslaving, jeugd, welzijn en leefbaarheid. Voor versvak schrijven zij over de resultaten van hun monitor over het naleefniveau van het rookverbod in de horeca.

 Naleving rookverbod verbeterd

Per 1 juli 2008 is binnen de horeca, sport-, en kunst- en cultuursector het rookverbod ingevoerd. In het regeerakkoord van VVD en CDA (september 2010) is overeengekomen het rookverbod te versoepelen. Er is een uitzondering gecreëerd voor de kleine cafés zonder personeel. Na herziening van de Tabakswet in 2014 zullen deze uitzonderingen weer komen te vervallen.

Onderzoeks- en adviesbureau Intraval heeft in opdracht van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA), vanaf december 2008 tot en met december 2010 negen kwartaalmetingen uitgevoerd naar het naleefniveau van het rookverbod. Per kwartaal is in ruim 600 aselect gekozen horecagelegenheden geobserveerd in 25 geselecteerde gemeenten die een goede dwarsdoorsnede van Nederland vormen. De gelegenheden zijn verdeeld over zes horecacategorieën: café en discotheek; restaurant; cafetaria en snackbar; sportkantine; kunst en cultuur (theater, bioscoop, museum); hotel en recreatie. In de eerste negen kwartaalmetingen hebben de laatste vijf horecacategorieën een hoog nalevingsniveau. Daarom is de frequentie van de metingen in deze vijf sectoren verlaagd naar eens per jaar. Alle hoofdcategorieën tezamen (900 gelegenheden) wordt de totaalmeting genoemd, waarvan in het najaar verslag wordt gedaan. Bij de hoofdcategorie cafés en discotheken, waar de naleving nog onvoldoende is, wordt in het voorjaar en het najaar geobserveerd in  vier subcategorieën: 100 discotheken; 100 eetcafés; 100 cafés die niet onder de uitzondering; en 100 cafés die wel onder de uitzondering vallen. Dit wordt de deelmeting genoemd.

Belangrijkste resultaten voorjaar 2013

Bij de metingen wordt geobserveerd of er wordt gerookt en of er asbakken op de tafels of bar staan. In de vijf laatste metingen zijn het voornamelijk de eetcafés waar geen rokers aanwezig zijn: tussen de 84% en 90%  (figuur 1). Bij de discotheken en de cafés die niet onder de uitzondering vallen zijn in het voorjaar van 2013 in respectievelijk 64% en 65% geen rokers aanwezig. Bij de cafés die niet onder de uitzondering vallen is er tussen 2011 en 2013 een stijgend percentage bedrijven zonder rokers. In de cafés die onder de uitzondering vallen, waar roken toegestaan kan worden, wordt in het voorjaar van 2013 in 64% gerookt. In de vorige meting lag dit met 69% op ongeveer hetzelfde niveau. De totaalmeting laat zien dat de afwezigheid van rokers is gestegen. In het voorjaar van 2011 was in 56% van de gelegenheden geen roker aanwezig, terwijl dit in het voorjaar van 2013 significant is gestegen naar 73%. In het najaar van 2012 lag dit percentage met 61% eveneens significant lager dan in het voorjaar van 2013.

Screenshot 2013-10-16 13.36.51

Het zijn in de vijf laatste metingen met name eetcafés waar geen asbakken op tafels/bar zijn geobserveerd: respectievelijk 89%, 85%, 84%, 87% en 90% (figuur 2). Bij de discotheken is dit percentage gestegen van 73% in het voorjaar van 2011 naar 85% in het voorjaar van 2013. De totaalmeting laat zien dat bij de meerderheid van de gelegenheden geen asbakken op de tafels/bar aanwezig zijn: de percentages lopen uiteen van 56% in het najaar van 2011 tot 68% in het voorjaar van 2013.

Screenshot 2013-10-16 13.37.20

Conclusie

De naleving van het rookverbod door discotheken, eetcafés en cafés neemt verder toe. In het voorjaar van 2013 was 73% van deze gelegenheden rookvrij ten opzichte van 61% in het najaar van 2012. Het zijn vooral de kleine cafés die onder de uitzondering vallen waar wordt gerookt.

Auteurs:  drs. Annelies Kruize (kruize@intraval.nl) en drs. Bert Bieleman (bieleman@intraval.nl), Onderzoeks- en adviesbureau Intraval (www.intraval.nl)

De resultaten van dit onderzoek zijn te vinden op: http://www.intraval.nl/pdf/c51_MHN14.pdf

 

Copyright 2013 All rights reserved